مصطفى النوراني الاردبيلي

339

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

رفع ترشحات آن ذكر كرده است . اسانس آنكه از راه مخاط دفع مىشود ، اثر رقيق كننده بر ترشحات ريه و سهولت در خروج آن دارد . اين گياه به علت دارا بودن خاصيت مقوى در ضعف معده و دستگاه هضم ، كم اشتهايى ناشى از آن ، درد معده و دل‌پيچه‌هاى ناشى از نفخ ، اثر معالج دارد . ضمنا در رفع كم‌خونى دختران جوان ، ترشحات قاعدگى ، رماتيسم كهنه ، عوارض ناشى از وجود كرم در معده ، عرق شبانه مسلولين ، خنازير ، زردى و آب آوردن انساج ، مؤثر تشخيص داده شده است . در استعمال خارج ، غرغره دم‌كرده آن براى رفع گلودرد و ورم لوزه‌ها به كار مىرود . به‌علاوه از آن به‌صورت قرار دادن بر روى كوبيدگيها ، ورم پلك و خونمردگيها استفاده مىگردد . بايد توجه داشت كه اسانس آن طبق تحقيقاتى كه به‌عمل آمده اثر شديد بر روى مغز تيره دارد و خوردن آن موجب پيدايش عوارض صرع مانند مىشود . به‌علاوه ، لرزش و حالات تشنجى به‌وجود مىآورد . از اين جهت بايد در كمال احتياط و به مقدار كم و درمانى به كار رود . صور دارويى : دم‌كرده 10 تا 20 گرم سرشاخه گلدار و برگ گياه در يك ليتر آب جوش به مقدار 2 تا 3 فنجان در روز ، شربت حاصل از دم كردن 100 گرم سرشاخه گياه گلدار در يك ليتر آب و افزودن 1500 گرم قند ، به مقدار يك ليوان كوچك در روز . تنطور الكلى سرشاخه گلدار به مقدار 10 تا 15 قطره مخلوط در يك ليوان آب . محل رويش : شمال غربى ايران ، بلوچستان . وجود اين گياه در ايران مورد ترديد است ولى در بعضى كتب فارسى به همان نام عربى زوفا وارد شده است . « 1 » بوته‌اى است كه بر روى زمين مفروش مىباشد و بر گرده هر شاخه يك گل به رنگ

--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 2 ، ص 622 .